Sugyp, Zwitserse precisie op Masters de Feu

Op naar Romandië. In deze reeks gewijd aan de vuurwerkmakers te gast bij de Masters de Feu voert de derde ontmoeting ons naar Sugyp, het Zwitserse pyrotechnische huis van Jean-Pascal en Nicolas Guinand. Op 17 september 2022 vertegenwoordigde hun team op de renbaan van Compiègne Zwitserland in een editie onder het thema « Autour du monde », tegenover andere Europese concurrenten. Achter deze voor liefhebbers van groot vuurwerk bekende naam schuilt een zeer herkenbare aanpak: pyrotechniek die methodisch wordt opgebouwd, als een verhaal wordt bedacht en steeds wordt gedragen door de emotie van het publiek.

Sugyp, een Zwitsers signatuur tussen erfgoed en hedendaagse creatie

Sugyp behoort tot die huizen waarvan de geschiedenis samenvalt met de evolutie van het vak van vuurwerkmaker. Opgericht eind jaren 1960 onder de naam SUGYP-IMPORT G. Porchet, ontwikkelde het bedrijf zijn vuurwerkactiviteit vanaf de jaren 1970, om in 2007 onder leiding van Jean-Pascal en Nicolas Guinand SUGYP SA te worden. Gevestigd in het kanton Vaud, groeide het uit tot een van de meest actieve Zwitserse pyrotechnische signaturen, zowel op volksfeesten, grote nationale evenementen als internationale wedstrijden.

Deze weg heeft het bedrijf een dubbele cultuur gegeven. Enerzijds is er de kennis van het terrein: vergunningen, veiligheid, opstelling van de afvuurposten, weersomstandigheden, logistiek, afbouw en reiniging. Anderzijds is er de artistieke zoektocht: kleurkeuze, muzikale uitwerking, dramaturgie, ritme van de sequenties, evenwicht tussen kracht en verfijning. Juist deze combinatie maakt de kracht uit van een wedstrijdteam. Een groot pyrotechnisch spektakel is nooit louter een opstapeling van effecten; het vereist een intentie, een betrouwbare mechaniek, een blik en vervolgens een feilloze uitvoering.

Jean-Pascal en Nicolas Guinand, twee complementaire rollen

Binnen Sugyp belichamen Jean-Pascal en Nicolas Guinand een kostbare complementariteit. De eerste wordt geassocieerd met de technische en logistieke dimensie, onmisbaar om een vuurpartituur om te zetten in een operationeel systeem. De tweede wordt geregeld voorgesteld als het artistieke gezicht van het huis, met name in de muzikale conceptie en de pyrotechnische schrijfwijze. Deze rolverdeling maakt duidelijk hoe een show vorm krijgt: het idee kan slechts bestaan als het technisch haalbaar is; techniek heeft alleen betekenis als ze ten dienste staat van een emotie die voor het publiek leesbaar is.

Die complementariteit is bijzonder belangrijk in een concours zoals de Masters de Feu. De pyrotechnici moeten werken binnen een opgelegd kader: hetzelfde thema, dezelfde duur, dezelfde veiligheids- en leesbaarheidsvereisten voor alle deelnemers. Talent bestaat er dan in die grenzen om te zetten in taal. Een schiethoek, een muzikale ademhaling, een opbouw in intensiteit, een berekende stilte of een onverwachte kleur kunnen artistieke signaturen worden. In die context is het team dat het meest coherent scoort niet noodzakelijk het team dat het meeste de lucht in stuurt, maar het team dat het verhaal het best vertelt.

Een huis gewend aan internationale grootschalige formats

Sugyp kwam in Compiègne niet als onbekende. In zijn palmares staan deelnames aan talrijke wedstrijden en grootschalige evenementen, van Montréal tot Macau, van Brno tot Hannover, via Monaco, Ottawa, Szczecin en Saint-Brévin. Het Zwitserse huis signeerde of nam ook deel aan grote evenementen in Zwitserland, waaronder vuurwerken rond de nationale feestdag, shows in Genève, Neuchâtel, Vevey of Zermatt, evenals eventcreaties voor publieke of private manifestaties.

Die internationale ervaring telt. Elke locatie vraagt om een eigen schrijfwijze: een meer wordt anders benaderd dan een renbaan, een stedelijke haven stelt andere eisen dan een alpien dal, een competitie volgt niet hetzelfde tempo als een vuurwerk voor een nationale feestdag. Teams die reizen leren hun vocabulaire aan te passen, afstanden te herdenken, diepte te benutten, kalibers te doseren en visuele plannen te rangschikken. Die expertise voedt het vermogen van een huis als Sugyp om zich voor een Frans publiek te presenteren met een uitgewerkt, helder en ambitieus voorstel.

Het pyrotechnische spektakel als muzikale schrijfkunst

In de aanpak die Sugyp uitdraagt, is muziek geen loutere begeleiding. Ze werkt als een ruggengraat. Een hedendaags vuurwerk wordt vaak opgebouwd als een partituur: sterke momenten, breuken, reprises, tegenstemmen, spanning en vervolgens ontlading. De toeschouwer ervaart niet noodzakelijk de complexiteit van die architectuur, maar voelt wel de effecten ervan. Wanneer de starts precies zijn, wanneer de kleuren antwoorden op de klankkleuren, wanneer de volumes de accenten volgen, krijgt het spektakel de indruk van vanzelfsprekendheid.

Dat is een van de grootste uitdagingen van de Masters de Feu. De wedstrijd vraagt van de pyrotechnici een artistieke visie, niet alleen een technische demonstratie. Synchronisatie, variatie in effecten, beheersing van de ruimte en het vermogen emotie op te wekken staan centraal in de beoordeling. Voor een Zwitsers huis dat bekendstaat om zijn veeleisendheid is die uitdaging stimulerend: men moet tegelijk jury en publiek overtuigen, binnen een beperkte tijd, met een voorstel dat vanaf de eerste seconden memorabel blijft.

« Autour du monde », een ideaal thema voor een reizend huis

De editie 2022 van de Masters de Feu nodigde de deelnemers uit om te creëren rond het thema « Autour du monde ». Voor Sugyp had die uitnodiging een bijzondere weerklank. Het Zwitserse huis werkte vaak op uiteenlopende scènes, in zeer verschillende culturele en geografische omgevingen. Zo’n thema bood de mogelijkheid om het palet te openen: contrasterende ritmes, evocatieve kleuren, wisselingen van sfeer, verplaatsingseffecten, opbouw in etappes of in opeenvolgende tableaus.

In een concours kan een universeel thema een valkuil zijn. Het is verleidelijk om verwijzingen op te stapelen of visuele clichés te vermenigvuldigen. Succes vereist daarentegen het vinden van een duidelijke rode draad. De reis moet begrijpelijk zijn zonder letterlijk te worden, spectaculair zonder zijn elegantie te verliezen. Bij Sugyp bood de kennis van pyromelodische shows en internationale grootformats een vruchtbare basis om dit thema met nuance aan te pakken: het publiek laten reizen, maar dan eerder via sensatie dan via illustratie.

Sterke aandacht voor veiligheid en milieu

Moderne pyrotechniek wordt ook gedacht vanuit haar verantwoordelijkheden. Sugyp communiceert al meerdere jaren over het belang van veiligheid, die de eerste vereiste blijft voor een geslaagd spektakel. Afstanden, stabiliteit van de pyrotechnische effecten, windomstandigheden, teamopleiding, afvuursystemen, inzameling van afval: deze onderwerpen blijven voor het publiek onzichtbaar wanneer alles goed verloopt, maar ze bepalen de hele creatie. Emotie kan alleen ontstaan binnen een perfect beheerst kader.

Het Zwitserse bedrijf zette ook acties op rond de milieu-impact van zijn activiteit, met name rond afvalvermindering, het overwegende gebruik van papier- en kartonmaterialen voor onderdelen, recuperatie na de show en compensatie van emissies die verband houden met bepaalde operaties. Die elementen nemen de ecologische voetafdruk van vuurwerk niet weg, maar ze getuigen van de evolutie van het vak. Grote pyrotechnische huizen worden vandaag verwacht op hun vermogen schoonheid, veiligheid, innovatie en verantwoordelijkheid te combineren.

In Compiègne, Zwitserland in de strijd om de Silver Master

Op 17 september 2022 behoorde Zwitserland tot de deelnemende landen op de renbaan van Compiègne, naast Spanje, Frankrijk en Slowakije. Deze editie opende een nieuwe selectiereeks richting de Silver Master, in het verlengde van de voorgaande jaren met de Gold Master. Voor het publiek beloofde de aanwezigheid van Sugyp een ontmoeting met een precieze, gevoelige en rigoureuze esthetiek; voor de wedstrijd versterkte zij de internationale dimensie van een evenement dat in Europa is uitgegroeid tot een belangrijke afspraak voor pyrotechnische creatie.

Deze reeks vragen aan de pyrotechnici had dus een eenvoudig doel: verder gaan dan het vuur dat vanaf de tribunes wordt gezien, en een gezicht geven aan hen die het licht schrijven. Achter elk boeket, elke waaier, elke komeet en elke stilte schuilen maanden ervaring, artistieke keuzes, technische afwegingen en gemobiliseerde teams. Met Sugyp verwelkomden de Masters de Feu een huis voor wie vuurwerk bovenal een kunst van het delen blijft: een kort, collectief, intens werk dat pas volledig bestaat in de ogen van wie ernaar kijkt.